Carnatic Musing 13 – Ganesh Chathurthi Special 2 – Pranamamyaham Shri Gauri Sutam.

Link to the audio – GN Balasubramanyam (GNB)

https://www.dropbox.com/s/nroij939igj5ikf/Maha%20Vidwan%20Shri%20G%20N%20Balasubramaniam%20-%20Pranamamyaham%20Shri%20Gauri%20Sutam-Gowla-Mysore%20Vasudevachayari-XGIuCpo_vSI.mp3?dl=0

Meaning in English

I constantly salute the son of Gauri, the devotee of Vaasudeva who uses a snake as a couch. He is the Lord of the group of attendants of Shiva . Lord Indra and the Devas serve him. He wears a snake as a garland and is worshipped by sages. He holds his favorite sweetmeat (of liberation). He has an elephant face. He destroys the unlimited ego garva of Lord Chandra (moon). He grants happiness to those who bows to Him and protects His devotees who pray Him. He removes the obstacles fir our liberation.

Sanskrit Verses

पल्लवि

प्रणमाम्यहम् श्री गौरी सुतम्

फणि तल्प वासुदेव भक्तम् सततम्

अनुपल्लवि

गण नाथम् अमर बृन्द सेवितम्

फणि हार भूषितं मुनि वर वन्दितम्

चरणम्

धृत चारु मोदकम् गज मुखम्

सितकरामित (=सितकर + अमित) गर्व भञ्जकम्

नत लोक (alt: भूत) संतोष दायकम्

श्रित भक्त पालकम् सिद्धि विनायकम्

English Transliteration :

pallavi

praNamAmyaham shrI gaurI sutam

phaNi talpa vAsudEva bhaktam satatam

anupallavi

gaNa nAtham amara brnda sEvitam

phaNi hAra bhUshitam muni vara vanditam

charaNam

dhrta chAru mOdakam gaja mukham

sitakarAmita garva bhanjakam

nata lOka (alt: bhUta) santOsha dAyakam

shrita bhakta pAlakam siddhi vinAyakam

Meaning of the Sanskrit Words

पल्लवि

प्रणमाम्यहम् – प्रणम अहम् – my salutations

श्री गौरी – Goddess Parvati

सुतम् – son

फणि – Snake

तल्प – couch

वासुदेव – Vasudeva / Lord Vishnu

भक्तम् – devotee

सततम् – constantly /perpetually/habitually

अनुपल्लवि

गण – Attendants group

नाथम् – Leader

अमर – Celestials/ Higher mortals / Indras

ब्रुन्द – व्रुब्द – multitude

सेवितम् – serve

फणि – snake

हार – Garland

भूषितं – wear / adorn

मुनि – Sages

वर – best

वन्दितम् – revered

चरणम्

धृत – holding

चारु – beloved

मोदकम् – sweet meat

गज – elephants

मुखम् – faced

सितकरामित (=सितकर + अमित) – Moon + infinite/immense

गर्व – pride

भञ्जकम् – break

नत – Bowing to

लोक (alt: भूत) – people

संतोष – happiness

दायकम् – provider /giver

श्रित – worship

भक्त – devotee

पालकम् – protects

सिद्धि – final emancipation

विनायकम् -removing (impediments/obstacles)

Meaning in Tamil

பல்லவி

அடி பணிவேன் அருள்மிகு கௌரியின் அரும்புதல்வனை

பன்னகசயனன் பரந்தாமனின் பரம பக்தனை அனுதினமும்….. அடி

அனுபல்லவி

பதினென்கணங்களின் அதிபதி, அடிபணியும் அமரர்குழாமுடன்

அருமுனிவர் பெருதுதிபாடும் அரவுமாலை அணி கணபதியை….அடி

சரணம்

கைத்தலமதில் விழைமோதகம் பிடித்த ஆனைமுகனை,

சந்திரனின் முடிவிலா செருக்கழித்து, பணியும் அடியார்க்கு

பதமுடன் மகிழ்வளித்து, போற்றிடும் பக்தரைக் காத்தருளும்

இடர் களை விநாயகப் பெருமானை ….அடி

Ganesh Chathurthi Special 1 – Shuklam Bharatharam

Audio Link

https://www.dropbox.com/s/caspqlxtwyxzqvr/shuklam%20bharatharam.mp3?dl=0

Sanskrit Verse

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम्

प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये

English Transliteration

Shukla-Ambara-Dharam Vissnnum Shashi-Varnnam Catur-Bhujam |

Prasanna-Vadanam Dhyaayet Sarva-Vighno[a-U]pashaantaye ||

Meaning of the Sanskrit Words

शुक्लाम्बरधरं (Shukla-Ambara-Dharam): Who is wearing White Clothes

शुक्ल (Shukla) = White

अम्बर (Ambara) = Clothes, Garments

धर (Dhara) = Wearing

विष्णुं (Vissnnum): Who is All-Pervading

विष्णु (Vissnnu) = All-Pervading

शशिवर्णं (Shashi-Varnnam): Who is Bright in Appearance like the Moon

शशिन् (Shashin) = Moon

वर्ण (Varnna) = Colour, Appearance

चतुर्भुजम् (Catur-Bhujam): Who is having Four Arms

चतुस् (Catus) = Four

भुज (Bhuja) = Arm

प्रसन्नवदनं (Prasanna-Vadanam): Who is having a Compassionate and Gracious Face

प्रसन्न (Prasanna) = Gracious, Kind

वदन (Vadana) = Face

ध्यायेत् (Dhyaayet): Let us Meditate on Him

ध्यान (Dhyaana) = Meditation

सर्वविघ्नोपशान्तये (Sarva-Vighna-Upashaantaye): To ward of all Obstacles

सर्व (Sarva) = All

विघ्न (Vighna) = Obstacle

उपशान्त (Upashaanta) = Calmed, Appeased

Meaning in English

1: (We Meditate on Sri Ganesha) Who is wearing White Clothes, Who is All-Pervading, Who is Bright in Appearance like the Moon and Who is having Four Arms,

2: Who is having a Compassionate and Gracious Face; Let us Meditate on Him to ward of all Obstacles.

Meaning in Tamil

வெண்ணிற ஆடையுடன் நீக்கமற நிறைந்து

முழுநிலவொளி வடிவமுடன் நான்கரம் கொண்டு

அருள்மிகு முகமுடனே அனைத்திடர் களையும்

ஆனைமுகத்தோனை அடி பணிவோமே நாம்

The Dance of the Yuga – Conclusion – Prayer – Carnatic Musing 9

I consider myself as extremely fortunate to make an attempt to understand the Dance of the Yuga from a three dimensional (Literary, Music and Dance) perspective. My learning has been immense. There is only one to thank – The Lord Himself. What better way to conclude these set of blogs than with a composition by Lalitha Dasar made universally popular by the legendary Carnatic Musician Chembai Vaidyanatha Bhagawathar and later on by Dr KJ Yesudass.

Audio Link – Chembai Vaidyanatha Bhagawathar

https://www.dropbox.com/s/x2zl12skipscsra/Paavana%20Guru%20%20-%20Chembai%20-%20%20Hamsaanandi-NbjeMhwgo2Q.mp3?dl=0

Audio Link – KJ Yesudass

https://www.dropbox.com/s/9perlmzyaxii7bv/Padmasree%20Dr%20KJ.%20Yesudas-Paavanaguru%20Pavanapura%20-Chembai%20Sangeetholsavam-Classical-uu1Qp9aPYqE.mp3?dl=0

Meaning in English

I surrender to the holy lord of the town created by Lord Guru and Lord Pavan (Guruvayur). The Lord is Sri. Krishna, who is dark like the rain bearing cloud and lives in the cattle rearing village (Gokulam). He is worshipped by Narada and Shiva and is the is protector of the three worlds. He is worshipped by Brahma and Indra ,shines greatly holding a flute and gives happiness to the damsels of his village. He cannot be defeated and is very magnanimous. He as pretty as hundred Gods of Love (Manmatha). He is a never ending source of mercy and is like the Chakora bird to the moon like face of Radha. He is the divine brother of Parvathi.

Sanskrit Verses

Pallavi

पावनगुरु पवन पुराधिषमाश्रये

Anupallavi

जीवनधर सङ्काशं कृष्णं

गोलोकेशं जीवनधर नारद गिरीशं

त्रिभुवनावनान्वेषम्

Charanam

पूजितविधिपुरन्दरं राजितमुरलीधरं

व्रजललनाऽऽनन्दकरं अजितमुदारम् – कृष्ण

स्मरशतशुभकाकारं निरवधि करुणापूरं

राधावदनचकोरं ललितासोदरं परम्

English Transliteration

pallavi

pAvanaguru pavana purAdhiShamAshrayE

anupallavi

jIvanadhara sankAsham krSNam gOlOkEsham bhAvita nArada girIsham tribhuvanAvanAvEsham….pavana

caraNam

pUjitavidhi purandaram rAjita muraLIdharam vraja lalanAnandakaram ajitamudAram

smarashada shubhakAkaram niravadhi karuNApUram rAdhA vadana cakOram laLitA sOdaram param…pavana

Meaning of the Sanskrit Words

Pallavi

पावन – pure/holy

गुरु – Lord Guru

पवन – Lord Vayu

पुराधि – Town

षमाश्रये – surrender

Anu Pallavi

जीवनधर – life preserving or water bearing (cloud)

सङ्काशं – appearance

कृष्णं – Lord Krishna

गोलोकेशं – गो लोकेशं cow, leader of the world

भावित – worshipped

नारद – Saint NArada

गिरीशं – Who lives in the Mountains (Lord Shiva)

त्रिभुवन – three worlds            

अवन – preserver/protects

अवॆशम् – posses

पूजित – Worshipped

विधि – destiny (in this case Brahma who decides destiny)

पुरन्दरं – name of Indira

राजित – brilliant/illuminated

मुरलीधरं – flute playing

व्रज – group/band/flock

ललना – woman

अनन्दकरं – delighting

अजितं -unconquered

उदारम् – generous /bountiful/illustrious/lofty

स्मरशत- स्मर शत – cupid hundred

शुभाका कारं – शुभ , beauty, author/source

निरवधि – infinite/endless

करुणापूरं – compassion/mercy

राधा – Radha

वदन – face

चकोरं – Chakora ird

ललिता – Parvati

सोदरं – brother

परम् – divine/supreme

Meaning in Tamil

பல்லவி

திருத்தலகுரு வாயூர் அப்பனை சரணமடைந்தேனே

அனுபல்லவி

கருமேக வண்ணன் கண்ணன் ஆயர்பாடி நாயகன்

கயிலை ஏகம்பனும் நாரதனும் வணங்கும்

மூவுலகு காத்தருளும்…… திருத்தல

சரணம்

பிரமனும் இந்திரனும் துதிக்கும் ஒளிநிறை குழலோனே

கோபியரின் மனமகிழ் வெல்லஇயலா தயாளனே- கண்ணா

காமன் நூறினும் மேல் எழில்கூட்டும் அழகன் அளவிலா கருணையன்

ராதையின் வதனம் எதிர்நோக்கும் நிலவருந்துபுள் பறவையவன்

உமையவளின் அருள்திரு சகோதரன் …….. திருத்தல

The Dance of the Yuga – Part 3 – Naatyam

The third dimension – நாடகம் – Play – Understanding the dance through visual medium by enacting

In the first part of the “Dance of the Yuga”, I tried to understand Purandara Dasa’s description and Daskam 55 of Narayaneeyam. In the second part, I tried to get the grasp of Oothukadu Venkata Kavi’s description of the dance by listening to two generations of artists.

Seeing is believing, they say. In this part, we will watch three dance events. Dance is the third dimension and eyes are the medium through which we understand and absorb the event

Dr. Padma Subramanyam is a living legend in the South Indian Form of Dance called Bharath Natyam. We will link with her depiction of the event as described by Bhattathri in Narayaneeyam.

Team led by Bhairavi Venkatesan of Sridevi Nrithalaya presents the dance as composed by Oothukadu Venkata Kavi.

The third one is by the youngsters Janaki & Kalyani for the Purandara Dasa Krithi at Guruvayur where Narayaneeyam was written.

These three dances are available in the social media. We will link up with them.

Video 1 – Depiction of Narayaneeyam

Video 2 – Depiction of Oothukadu Venkata Kavi’s Composition by Sridevi Nrithyalaya

Video 3 – Depiction of Purandara Dasa’s Adidanao Ranga

Happy viewing. Tomorrow I will conclude the Dance of the Yuga with a prayer to Lord GuruvAyurappan. Please look out for the blog and visit again. Thanks

Carnatic Musing 12 – The Dance of the Yuga – Part 2 – Vision through aural route – Taam theem Tarana Thaam (Blog 2) -Oothukadu Venkata Kavi

Audio Link

1. https://www.dropbox.com/s/qzm6d2566jfj1pu/kalinga%20narthana%20thillana%20-%20gambheeranata%20-%20adi%20_%20oothukadu%20venkata%20kavi-B1nLcN-SQdQ.mp3?dl=0

Video Link

Tamil Meaning

பல்லவி

தாம் தீம் தரன தாம் தின தகிட

அனுபல்லவி

தாம் தீம் தரன தாம்

தித் தகிட த்ருகுதகிட த்ருகுதகிட ததிங்கினத

தாம் தீம் தரன தாம்

யமுனை ஆற்றிலே கமலபாதமிட்டு

தாகிட தாகிட

தாமரை இதழ்விழியன் வீரம் உலகு மகிழ

ஆடினான் தாம் தீம் தரன தாம்

சரணம்

1

தாமித தஜ்ஐம் தக தஜ்ஐம் தகதிக தஜ்ஐம் தாம்

உயர் அலைகள்மிகு யமுனை ஆற்றிலே

கமலமலர்ப் பாதமிட்டு மதமிகு நாகசிரமதனில்

இருபாதமிட்டு தேனினிய குழலோசையுடன்

மகிழ்வுடனே ஆடினான்

தாமித தஜ்ஐம் தக தஜ்ஐம் தகதிக தஜ்ஐம் தாம்

சூழ் ஆயர்குலம்,மகிழ்வுடனே மனம்குளிர்

களிப்புடனே பணிய, கருணைமிகு

கண்ணன் ஆடினான் நடனம்

தாமித தஜ்ஐம் தக தஜ்ஐம் தகதிக தஜ்ஐம் தாம்

நிலைமகிழ் முகமுடை குழலோனின்

ஒளிமிகு இருபாதம் பேரலையுடன்

மனம்குளிரும் தேனமுத கீதமுடன்

கார்முகில் வண்ணன் ஆயர்பாடி நாயகன்

அழகுவதனமுடன் வெகு நளினமாக

மகுடமென நீலமயில் இறகு அணிந்து

ஆடினான் காளிங்க நர்த்தனம்

தாமித தஜ்ஐம் தக தஜ்ஐம் தகதிக தஜ்ஐம் தாம்

2

தாமித தஜ்ஐம் தக தஜ்ஐம் தகதிக தஜ்ஐம் தாம்

மனம்கவர் எழில் நீலவண்ணன்

ஆர்ப்பரித்தாடும் அரவுமேல்

ஆம்பல் இதழுக்கும் மென்பாதமிட்டு

கிளர்ந்தெழு அலைகள் அருகே

சாரலென நீர்த்துளிகள் உடல் மேவ

தாம் தக தய் தக ததிமிது தய்ய தக்க

தாகிட நகஜக த்ருகுஜக நம் தம்

தகநக நகஜக த்ருகுஜக நம் தம்

தாகிட நகஜக த்ருகுஜக நம் தம்

தகநக நகஜக த்ருகுஜக நம் தம்

பேரலைநிறை யமுனை ஆற்றிலே,

தெளிநிலவொளி நனை கவின்மிகு அங்கம்,

அங்கிங்கு ஓடும் கருணைக்கடைக்கண்

பெருமுனி கமலஇதயம் அமர் தேனி என

தினத தில்லான தினத தில்லான தினத தில்லான த்ருகு தகித தில்லான

குங்கும்ப்பொட்டு நெற்றி சுருண்ட குழல் நிறை சிரம்

கம்பீர நிறைமதி முகம் நாகமகுடமதில் நடன சஞ்சாரம்

நந்தகுமாரன் தயிர் வெண்ணெய்த்திருடன்

கோமேதக மணிமாலை அணி பிரமன் பணியும் தீரன்

நந்தகுமரன் தயிர் வெண்ணெய்த்திருடன்

கோமேதக மணிமாலை அணி பிரமன் பணியும் தீரன்

ஆயர்பாடியருக்கு பேரானந்தம் அளிக்கும் ஆதவன்

காளிங்க நடனமாடி பேரின்பம் அடையும் வீரன்

கருணைமனநிலை காட்டும் அருள் வடிவம்

நந்தகுமரனே வெற்றிமீது வெற்றி கிட்டட்டும்

தீம் த தாம் தீம் தாம் தய்

தீம் தாம் தீம் தாம் தய்

தீம் த தாம் தீம் தாம் தய்

திமி ததிமி தகிட ஜனு

ஜுகுநகு நந்தரி தகுநகு நந்தரி

திமித தாகு திமி ததிமி தகிட ஜனு

ஜுகுநகு நந்தரி தகுநகு நந்தரி

திமித தாகு திமி ததிமி தகிட ஜனு

ஜுகுநகு நந்தரி தகுநகு நந்தரி

திமித தாகு திமி ததிமி தகிட ஜனு

மேன்மைமிகு மதிவளம் வனமாலை அணி தேகம்

ஆயர்பாடியின் குமரனே கரணமும் காரணமும்

ஜம் தக ஜம் தக நம் குர்ரம்

ஜம் தக ஜம் தக நம் குர்ரம்

தாகு ஜனந்தரி தகு ஜனந்தரி

தாகு ஜனந்தரி ததிமி தகிட ஜனு

தாகு ஜனந்தரி தகு ஜனந்தரி

தாகு ஜனந்தரி ததிமி தகிட ஜனு

அற்புத நடனம் முத்திரை காட்டி

மின்னலென அசைவுடன் அற்புதம் அற்புதம்

தாகு ஜனந்தரி தகு ஜனந்தரி

தாகு ஜனந்தரி ததிமி தகிட ஜனு

தாகு ஜனந்தரி தகு ஜனந்தரி

தாகு ஜனந்தரி ததிமி தகிட ஜனு

அரக்கி திதிமகவழித்த பிரமன்பணி வடிவு

அதிசய நீலனின் சுறுசுறுப்பான காலடி அசைவு

தாகு ஜனந்தரி தகு ஜனந்தரி

தாகு ஜனந்தரி ததிமி தகிட ஜனு

திமி தகிட திமி தாக தி தகிட திமிதாக த

தோம் தய் கிடதக தரிகிட தோம்

கிடதக தரிகிட தரிகிட

தாகு ஜனந்தரி தகு ஜனந்தரி

தாகு ஜனந்தரி ததிமி தகிட ஜனு

திமி திதய்ய தரிகிட தக தா தஜம்

திமி திதய்ய தரிகிட தக தா தஜம்

இணையிலா மகிழ்வெமக்கு ஈடிலா நடனம் கண்டு

திமி திதய்ய தரிகிட தக தா தஜம்

வசீகரம் ஊதுகுழல் வழி நாதம்

இயலுலகின் இதயம்கவர் தேவகீதம்

தரி ஜம் தக தரி ஜம் தகிதக தோம் தோம் தோம்

தாம் தாம் தீம் தய்

கமலகரம் தஞ்சமென்போர்க்கு அருள் வளங்கும்

த கு த நம் தக தின்னம் கிட தக தா தய் தாம்

த்ருக தக தக தின்னாம் தாங்கு தா தய் தாம் தா தய் தாம்

கதம்ப மலர்ச் சிலம்பம் சின்னஞ்சிறு பதங்களில அசையும்

தில்லான த்ரிக தில்லான த்ரிகத்ரிக தில்லான கத தோம்

தன்னன் நங்கி தோம் தய் தோம்

தக தாகிட தரிகித தரிகித தாம் தீம் தோம் தய்

நாகசூழ்பிடி விடுத்தேறி மகுடநாட்டியம்,

அழகிய நிலவு அவன் ஒளிமிகு வதனம்,

கைவளை குலுங்க கால்சிலம்பு நம்நம்நம் என

பத தக தக திமி திமி ஜனு ஜனு தம்

த தாங் த தில்லான கனகமணி அணி

தகிட தக தகாய

ஒளிமிகு முகமதில் புன்முறுவல்உயர்ந்தோர்

உன்னிரு பாதம் பணிவோரன்றோ

ஆயர்பாடியருக்கு பேரானந்தம் அளிக்கும் ஆதவன்

காளிங்க நடனமாடி பேரின்பம் அடையும் வீரன்

கருணைமனநிலை காட்டும் அருள் வடிவம்

நந்தகுமரனே வெற்றிமீது வெற்றி கிட்டட்டும்

கள்ளுண்ட வண்டென கண்கள் அசைய

பெருந்தவமுனியோரின் உள்ளம் கவர்

பேரச்சம்விழை அசுரமுரனை அழி

தெய்வீக அதிகுணன் அன்றோ ஆநிரைமேய்ப்பன்

Carnatic Music 11- The Dance of the Yuga – Part 2 – Vision through aural route – Thaam theem Tarana Thaam (Blog 1) – Oothukadu Venkata Kavi

இசை – Music – Sensing the Dance through aural medium – Oothukadu Venkata Kavi.

We are now moving into the second dimension of the Dance of the Yuga. We will look at a composition which will provide visual images through the aural route !

Anyone who has the ability to sing or anyone who has the ability to listen to the composition will be able to understand the essence of the dance through rhythmic notes and lyrics. So this blog will only provide the translation of the composition.

Audio Link

This is as old as me (more than 65 years back) when the music industry was at its elementary level of technology in audio engineering. This particular composition was never presented in a classical Carnatic Music Concert in those days and was normally explained in bits & pieces in the traditional Hari Katha Kalakshebam (a musical discourse about a story related to God). Sri. Needamangalam Krishnamoorthy Bhagawathar is credited with the first exposition of this full composition and making it popular and reach out to the masses.

https://www.dropbox.com/s/qzm6d2566jfj1pu/kalinga%20narthana%20thillana%20-%20gambheeranata%20-%20adi%20_%20oothukadu%20venkata%20kavi-B1nLcN-SQdQ.mp3?dl=0

Video Link

This link is from the current generation of young musicians Kuldeep Pai, Sooryagayathri & Rahul Vellal, with the latest technology in audio engineering in the Carnatic Music style.

The Sanskrit Verses

पल्लवि

ताम् धीम् तरन ताम् धिन तकिट

अनुपल्लवि

ताम् धिम् तरन ताम्

धित् तकिट तिकिर् तकिट तधिन्गिणतॊम्

ताम् धिम् तरन ताम्

यमुना तटाक पन्कॆरुहपद

ताकित ताकित सारिसदल नयनायत साहस मॊहित जगतिथ

चरणम्

तामित तज्झम् तक तज्झम् तकतिक तज्झम् ताम्

मत भुजन्ग शिर पाद युग पाणि ध्र्त नधुनि नाद वॆनुरव

गॊपआन्गना कुल व्र्त माधव मधुसूधन हरि सम्मदन

पदनटन तकतकन नतजन परिव्र्त सदय मुद ह्र्दय

निरन्तरानन्द मुख कमला अनन्त नटन्ग पदयुगळा मधु

हरि लहरि मरीचि सगुत मनॊरमणा व्रज द्य्रन्धरा जलद शॊभमान धर

चिग्य्र मुकुल मकुट नील शिकण्डक मॊहनान्ग कालिन्ग नटन

तामित तज्झम् तक तज्झम् तकतिक तज्झम् ताम्

नील मनोहर जाल विभुसन्

निरत जलन्तर भुजन्ग नर्तन

नीरज तडाक अदिक म्रुदुलपद

निकत तर्न्ग तुन्ग तातन्ग

निर्दक निर्दक ताम् तत् ताइ

तक तदिमिधियद तक

ताकिट तकजग धिगिर्जगनन्धम्

तकजग तकजग धिगिर्जगनन्धम्

यमुना तटाक तुन्गतरन्गम्

हिमगरस्निमित यमित सुबान्गम्

इतस् ततस्तर् करुनापान्गम्

यदिवर ह्रुदय सरॊरुहबन्गम्

दिनत तिल्लान दिनत तिल्लान दिनत तिल्लान धिगिर्तकिट तिल्लान

तिलकसिन्दूर अनकस्रिन्गार मदन गम्बीर उरकपन सन्छार

नन्दसुकुमार नवनीत गतिचोर

चन्द मनुहार जलबवविनुतदीर

जयविजयीबव नन्दकुमार

ब्रज्नपरम नन्दकिशोर

कलियनटना नन्दगम्बीर

करुनारसयुग बावसरीर

धीम् त ताम् धीम् ताम् ताइ ()

दिमि तदिमितकिट जनु

जुगुनगु नन्दरि तगुनगु नन्दरि

दिमित ताकु दिमि तदिमितकिटजनु

ब्रज कुमार महिमालन्क

वनमाल पुलन्दा क्रित क्रितादार

जम् तक जम् तक नम् तगुर्रम्()

ताकु जनतरि ततकु जनन्तरि

ताकु जनन्तरि तदिमितकिटजनु ()

अर्पुत नर्दन छित्रिरित मुद्रित विद्यक मुद्भव मरुतमर्पुत

ताकु ()

विदिसुत काल विदिसुत सील गतिसय नील ग्रुदपदलोल (ताकु)

दिमितकित दिमिताक दिमितकित दिमिताक

ताइ तॊम् ताइ दिमितकिट तॊम् ततिकिट तरिकिट (ताकु)

दिमि ति तैय तरिकिट तक ताक जम्

अदिसय सुक म्रुदुपदकर पार्रत जम्

सरस मॊह मुरलिवर नाद

सकल लॊक सम्मॊहन गीत

तरि तजम् तक तरि तजम् तकिट तोन्ग तोन्ग

ताम् ताम् तीम् तै

करकमल द्रुद अभयवरप्रद

ताकु तिन्नन् तक तिन्नन् तक तक ता ताइ तान्ग ता ताइ ता

धिगिरितक तक तिन्नन् तान्ग ताताइ तान्ग ता ताइ ता

कदम् वपिसल्य विलित नूपुर

पदम् जलित क्रुत पादताम्

तिल्लान द्रिग तिल्लान द्रिगद्रिग तिल्लानाकिततॊम्

तन्नन् नन्गिटतोम् तॊम् ताइ तॊम्

तक ताकित तरिकित ताम् दीम् तॊम् ताइ

गजोरग बन्द अर्पुदन्ग सिरशी चलनम् चलनम् द्रुथनम् इदनम् क्रुदनम्

इद छ्हन्द्र वदन्गर कन्जन किब्चित नन्गननम्

वद रद रद दिमि दिमि जुनु जुनु ताम्

ताख तिल्लनक नक बूशन

तकुट तगस् तटाकबुदकर मन्दस्

मिलितकर हर बूशित पद युगला हरि

जयविजयीबव नन्दकुमार

ब्रजजनपरम नन्दकिशोर

कालियनटना नन्दगम्बीर

करुनारसयुग बावसरीर

मदमधुकर मधुपदरळसम नयन

कमकदळचलनमुनिह्रुदय मपि

चॊर जाकरा दयाकरा मुरारि स्रीकर

The next blog will provide the Tamil Translation of this epic composition

Happy Krishna Janmashtami

Here is my dedication to Lord Krishna; the Tamil translation of the ten Slokas of Dasakam 55 of Narayaneeyam.

நாராயணீயம்பதிகம் 55 – காளிங்க நடனம்

நதிவாழ் நச்சுடை நாகம்தனை வெருட்டிட உறுதியிட்டு

நதிக்கரையில் நச்சுக்காற்றினால் நலிந்து மக்கிய இலைமிகு

கதம்ப மரம் ஏறினான் கருமைநிற மாயக் கண்ணன்….1

கொழுந்திலைத்தளிரென ஒளிமிகு கமலமலர்ப் பாதமுடன்

காழ் மர உச்சிக்கொம்பு ஏறி எழும்பித் தலைகீழ் பாய்ந்து

சுழிர்நிறை நதியில் வெகுஆழம் சென்றான் செல்லக் கண்ணன்..2

மூவுலகுச்சுமைதாங்கும் முகுந்தன் முக்குளித்ததும்

முழுநீரும் சுழன்று பொங்கி ஆர்பரிக்கும் ஓசையுடனே

மூழ்கடித்தே நதிக்கரையை வில் நூறுஅம்பு செல் தூரம்..3

ஆழ்சுழி நீர் பொங்கி எட்டுத்திக்கும் கரைபுரண்டோட

ஆர்ப்பரிக்கும் ஒசைகேட்டு எழு அரவரசன் காளிங்கன்

அடைந்திட்டான் நிலைகலங்கி சீற்றமுடன் கடுஞ்சினம்…4

முகடுபல நிறை கருமலைத் தொடரென பன்னாயிரம் படம்எடுத்து

திரள்வந்திழியுஞ்சாரலென அனல்மிகு தீப்பிழம்புடன் விடநீரும் கக்கும்

சினமிகு காளிங்கனை முன்நின்று கண்டான் மோகனக் கண்ணன்..5

கண்கள் அனல்கக்க கொடுவிடக்காற்று வெளிமூச்சாய் வந்திட

கடும்வெப்பம் சூழ கடித்திட்டான் காளிங்கன்! கடுவிடம் பயனற்றிடவே,

மறுகனம் சிக்கெனப்பற்றி சுற்றிவளைத்தான் சின்னக்கண்ணனை…6

கண்ணனைக் காணா கடுந்துயர் கொண்டு ஆநிரையும்

ஆயர்ரபாலகரும் நதிக்கரை சென்றனர் இழிசகுனம் பலகண்டு

ஆயர்பாடியில் ஆயரும் விரைந்தனர் யமுனை நதி நோக்கி….7

மாயவனைக் காணா மாளாத்துயர் கொண்டு மாண்டிடுவோமென

மக்கள் உறுதியிட்ட நேரம்தனில் மின்னலென அரவுப்பிடிவிடுத்து

குறுநகையுடன் நதி வெளி உதயமானான் நந்தகுமாரன்….8

சின்னஞ்சிறுபதங்கள் சிலம்பொலிக்க கைவளை காப்பு குலுங்க

சிறு எழில்மென்மலர் பாதங்கள் பெரு ஐதலைநாக மகுடமேற

சிறப்புடனே ஆனந்த நடனம் ஆடினான் அச்சுதனாம் நாராயணன்…9

மகிழ்நீர் சொரி ஆயர்குழாம் நடனமாட, முனியோர் கரியவனின் துதிபாட,

விண்ணவர் மலர் சொரிந்து மகிழ, ஜதியுடன் பதம் சேர்த்து நடனமாடும்

குருவாயூரப்பனே! என்னுள் உறை மாளாத் துயர்நீக்கி அருள்வாயே!..10

The Dance of the Yuga – Part 1 – Narayaneeyam – Dasakam 55 – Blog 2 – Slokas 6-10

“இயல்” Literary/Prose – Sensing through Bhakti – Narayana Nambhoodhri (Bhattadhri) – Narayaneeyam Dasakam 55

Audio Link

https://www.dropbox.com/s/h6emn8fe9i36qax/kalinga%20narthanam%20-%20Narayaneeyam.mp3?dl=0

Sanskrit Sloka 6

ज्वलदक्षि परिक्षरदुग्रविष

श्वसनोष्मभर: महाभुजग:

परिदश्य भवन्तमनन्तबलं

समवेष्टयदस्फुटचेष्टमहो ॥६॥

English Transliteration

jvaladakshi parikshara dugraviSha

H shvasanOShmabharaH sa mahaabhujagaH |

paridashya bhavantamanantabalaM 

samaveShTayadasphuTacheShTamahO6

Meaning in English

With its eyes flaming and its breath emitting deadly poisonous fumes, generatingintense heat all round, that serpent lord, bit Thee hard, but finding Thee unmoved,wrapped itself tightly around Thee, who hath unlimited power and strength. Quiteamazing, indeed.

Meaning in Tamil

கண்கள் அனல்கக்க கொடுவிடக்காற்று வெளிமூச்சென

கடும்வெப்பம் சூழ கடித்திட்டான் காளிங்கன்!

கடுவிடம் பயனுறுமோ மாயவனிடம், கண்ட மறுகனம்

சிக்கெனப்பற்றி சுற்றிவளைத்தான் சின்னக்கண்ணனை

Sanskrit Sloka 7

अविलोक्य भवन्तमथाकुलिते

तटगामिनि बालकधेनुगणे

व्रजगेहतलेऽप्यनिमित्तशतं

समुदीक्ष्य गता यमुनां पशुपा: ।।७॥

English Transliteration

avilOkya bhavantamathaakulite

taTagaamini baalakadhenugaNe |

vrajagehatale(a)pyanimittashataM 

samudiikshya gataa yamunaaM pashupaaH || 7

Meaning in English

The Gopa boys and the cows were waitng on the banks were getting worried andrestless, when they did not see Thee, and went to the bank of the river Yamunaa. In the houses in Gokula also the Gopas saw hundreds of evil omens and they also rushed towards Yamuna.

Meaning in Tamil

கண்ணனைக் காணாமல் கடுந்துயர் கொண்டு

ஆநிரையும் ஆயர்ரபாலகரும் நதிக்கரை சென்றனர்

ஆயர்பாடியில் இழிசகுனம் பலகண்டு

ஆயரும் விரைந்தனர் யமுனை நதி நோக்கி

Sanskrit Sloka 8

अखिलेषु विभो भवदीय दशा

मवलोक्य जिहासुषु जीवभरम्

फणिबन्धनमाशु विमुच्य जवा

दुदगम्यत हासजुषा भवता ॥८॥

English Transliteration

akhileShu vibhO bhavadiiyadashaa

M avalOkya jihaasuShu jiivabharam |

phaNibandhanamaashu vimuchya javaat 

udagamyata haasajuShaa bhavataa || 8

Meaning in English

Oh Lord ! Seeing Thy condition, all of them, overcome by grief, decided togive up their life in order to save Thee, when, all of a sudden, Thou, freeing Thyself from the deadly grip ofthe serpent, rose above the waters, smiling casually.

Meaning in Tamil

மாயவனைக் காணாமல் மாளாத்துயர் கொண்டு

மாண்டிடுவோமென மக்கள் உறுதியிட்ட நேரம்தனில்

மின்னலென அரவுப்பிடிவிடுத்து குறுநகைதனை கொண்டு

யமுனைநீர் உள்ளிருந்து உதயமானான் மேகவண்ணன்

Sanskrit Sloka 9

अधिरुह्य तत: फणिराजफणान्

ननृते भवता मृदुपादरुचा

कलशिञ्जितनूपुरमञ्जुमिल

त्करकङ्कणसङ्कुलसङ्क्वणितम् ॥९॥

English Transliteration

adhiruhya tataH phaNiraajaphaNaan

nanR^ite bhavataa mR^idupaadaruchaa |

kalashi~njita nuupura manjumila

t karakankaNa sankula sankvaNitam || 9

Meaning in English

Then Thou mounted on the hoods of the serpent king and danced with Thy delicate beautiful feet. The gentle sound of the anklets mingled beautifully and rhythmically with the tinklings of the bangles on Thy wrists.

Meaning in Tamil

சின்னஞ்சிறுபதங்களின் சிலம்பொலியுடனே

கைவளை காப்புகள் குலுங்கொலி கலந்து

அழகிய மென்மலர் பாதகங்களுடன்

நாக மகுடமேறி நாட்டியம் ஆடினான் நாராயணன்.

Sanskrit Sloka 10

जहृषु: पशुपास्तुतुषुर्मुनयो

ववृषु: कुसुमानि सुरेन्द्रगणा:

त्वयि नृत्यति मारुतगेहपते

परिपाहि मां त्वमदान्तगदात् ॥१०॥

English Transliteration

jahR^iShuH pashupaastutuShurmunayO 

vavR^iShuH kusumaani surendragaNaaH |

tvayi nR^ityati maarutagehapate 

paripaahi sa maaM tvamadaanta gadaat ||10

Meaning in English

As Thou performed the dance, the Gopas rejoiced, the sages sang hymns, and the gods showered flowers. O Lord of the Guruvaayur temple! Such that Thou are, save me from the severe illness.

Meaning in Tamil

ஆயர்குழாம் ஆனந்தநடனமாடி, முனியோர் கரியவனின் துதிபாடி,

விண்ணோர் மலர் சொரிந்து, மகிழ்ந்தனரே அந்நடனம் கண்டு!

என்னுள் உறைமாளாத் துயர்நீக்கி அருள்வாயே குருவாயூரப்பனே!

Link to the Meaning of the Sanskrit Words

https://www.dropbox.com/s/bh4y3goqcbxhkhk/Narayaneeyam%20Dasakam%2055%3B%20Verses%206-10.docx?dl=0

The Dance of the Yuga – Part 1 – Narayaneeyam – Dasakam 55 – Blog 1 – Slokas 1-5

“இயல்” Literary/Prose – Sensing through Bhakti – Narayana Nambhoodhri (Bhattadhri) – Narayaneeyam Dasakam 55

Preamble:

Ever since my visit to Guruvayur, I have been planning to study Narayaneeyam. The sheer daunting task of studying over 1000 Slokas put me off perhaps.

The only Slokas which I heard (without knowing that it is from Narayaneeyam) was the ones that KJ Yesudas used to sing “Yogeendraanaam…..aayur aarogya sowkyam” and the religious discourse by the legendary Sengalipuram Anantharama Dikshithar on GuruvAyurappan

They say that for every thing to happen the way it happens, one needs a specific time and God’s grace. Perhaps I got that when I decided to do a blog on Lord Krishna’s Kalinga Narthanam.

So, here I am plunging into the nectar of Bhakti and looking at how the little Krishna danced on the hoods of the serpent Kalinga.

I am obliged to the web page http://narayaneeyam-firststep.org

In Narayaneeyam Dasakam 55, Bhattadhri brings out the details of Kalinga Narthanam through 10 Slokas/verses. I will present each Sloka, its English Transliteration, its English and Tamil Meaning. For those who are interested in the meaning of the individual Sanskrit Words, I will provide a link to my Drop Box at the end of each blog where it will be stored and available. This is primarily to save space and memory. I will also consolidate the Tamil Meaning for the 10 slokas and provide as a separate blog at the end.

Link to the audio

https://www.dropbox.com/s/h6emn8fe9i36qax/kalinga%20narthanam%20-%20Narayaneeyam.mp3?dl=0

Sanskrit Sloka 1

अथ वारिणि घोरतरं फणिनं

प्रतिवारयितुं कृतधीर्भगवन्।

द्रुतमारिथ तीरगनीपतरुं

विषमारुतशोषितपर्णचयम् ॥१॥

English Transliteration

atha vaariNi ghOrataraM phaNinaM 

prativaarayituM kR^itadhiirbhagavan |

drutamaaritha tiiraga niipataruM 

viShamaarutashOShita parNachayam ||1

Meaning in English

Oh Lord ! Determined to drive away that deadly serpent from the river, Thou, quickly,climbed on to the Kadamba tree, on the bankof, river with all its leaves dried up, owing tothe poisonous air around it.

Meaning in Tamil

நதிவாழ் நச்சுடை நாகம்தனை வெருட்டிட உறுதியிட்டு

நச்சுக்காற்றினால் நதிக்கரையில் நலிந்து மக்கிய இலையுடை

கதம்ப மரம் ஏறினான் எந்தன் மாயக்கண்ணன்

—————————————————————————

Sanskrit Sloka 2

अधिरुह्य पदाम्बुरुहेण तं

नवपल्लवतुल्यमनोज्ञरुचा

ह्रदवारिणि दूरतरं न्यपत:

परिघूर्णितघोरतरङ्ग्गणे ॥२॥

English Transliteration

adhiruhya padaamburuheNa cha taM na

vapallava tulya manOj~naruchaa |

hradavaariNi duurataraM nyapataH

parighuurNita ghOratarangagaNe || 2

Meaning in English

Placing the feet with a a pleasing radiance and which resembled tender leaves, Krishna climbed the tree trunk and reaching to the top, and with a long leap jumped far out into the deep waters with swirling fierce waves of the river, and went far down below.

Meaning in Tamil

கொழுந்திலைத்தளிரென ஒளிமிகு கமலமலர்ப் பாதமுடன்

காழ் மர உச்சிக்கொம்பேறி எழும்பித் குதித்து

சுழிர்நிறை நதியில் வெகுஆழம் சென்றான் பாலகிருஷ்ணன்

—————————————————————————

Sanskrit Sloka – 3

भुवनत्रयभारभृतो भवतो

गुरुभारविकम्पिविजृम्भिजला

परिमज्जयति स्म धनुश्शतकं

तटिनी झटिति स्फुटघोषवती ॥३॥

English Transliteration

bhuvanatraya bhaara bhR^itO bhavatO

gurubhaaravikampi vijR^imbhijalaa |

parimajjayati sma dhanushshatakaM

taTinii jhaTiti sphuTaghOShavatii || 3

Meaning in English

When, the bearer of the weight of the three worlds, jumped, Thy immense weight caused the waters to swirl and swell. On the river bed an area of a hundred bows (yards) submerged, as a sudden roar arose from the river.

Meaning in Tamil

மூவுலகுச்சுமைதாங்கும் முகுந்தன் முக்குளித்ததும்

முழுநீரும் சுழன்று பொங்கி ஆர்பரிக்கும் ஓசையுடனே

மூழ்கடித்தே நதிக்கரையை நூறுவில் அம்புசெல் தூரம்

—————————————————————————

Sanskrit Sloka 4

अथ दिक्षुविदिक्षु परिक्षुभित

भ्रमितोदरवारिनिनादभरै:

उदकादुदगादुरगाधिपति

स्त्वदुपान्तमशान्तरुषाऽन्धमना: ॥४॥

English Transliteration

atha dikshuvidikshu parikshubhita 

bhramitOdara vaari ninaadabharaiH |

udakaadudagaaduragaadhipati-

stvadupaantamashaantaruShaa(a)ndhamanaaH || 4

Meaning in English

The deep whirling swells, generated in the agitated waters, in all directions, due to Thyplunging into it, and the deafening uproar, which accompanied it, enraged the Kaaliya, and he emerged from the waters, and approached Thee in a fit of blinded anger.

Meaning in Tamil

ஆழ்சுழி நீர் பொங்கி எட்டுத்திக்கும் கரைபுரண்டோட

ஆர்ப்பரிக்கும் ஒசைகேட்டு எழு அரவரசன் காளிங்கன்

அடைந்திட்டான் நிலைகலங்கி சீற்றமுடன் கடுஞ்சினம்

———————————————————————-

Sanskrit Sloka 5

फणशृङ्गसहस्रविनिस्सृमर

ज्वलदग्निकणोग्रविषाम्बुधरम्

पुरत: फणिनं समलोकयथा

बहुशृङ्गिणमञ्जनशैलमिव ॥५॥

English Transliteration

phaNashR^ingasahasravinissR^imara

jvaladagnikaNOgraviShaambudharam |

purataH phaNinaM samalOkayathaa

bahushR^ingiNamanjana shailamiva || 5

Meaning in English

Thou saw the serpent in front with his thousands of peak like hoods emmitting burning fire flakes and fierce poison fluid, looking like a many peaked black mountain in front of Thee.

Meaning in Tamil

முகடுபல நிறை கருமலைத் தொடரென பன்னாயிரம் படம்எடுத்து

திரள்வந்திழியுஞ்சாரலென அனல்மிகு தீப்பிழம்புடன் விடநீரும்

கக்கும் சினமிகு காளிங்கனை முன்நின்று கண்டான் மாயவன்

Meaning of the Sanskrit Words

The meaning of the words are available at

https://www.dropbox.com/s/bspkup04arb9arj/%20Narayaneeyam%20Sadakam%2055%20-%20verses%201%20to%205.docx?dl=0

Sri Ramachandra Kripalu Bhaja – Tulsidas

On this auspicious day of Bhoomi Puja for the Ram Mandir at the birth place of Lord Sri Ram (05th August 2020), here is my humble offering – a translation of the epic bhajan by Goswami Tulsidas “Sri Ramachandra Kripalu Bhaja mana” in my mother tongue Tamil.

Audio Link

Pl listen to TM Krishna immersing himself in Yamuna Kalyani (Yaman Kalyan) praising Sri Ramachandra

https://www.dropbox.com/s/m9y1lkvcj255exn/Tulsidas%20-%20Ramchandra%20-%20TM%20Krishna_%20Raga%20Yamuna%20Kalyani-T4cEp03lJcM.mp3?dl=0

Video Link

The gifted child artist Soorya Gayathri – https://youtu.be/MyNSOu-Fl-k

Meaning in English

“O Mind ! Pray to compassionate Ramachandra who destroys the great fears of life. With eyes like a new lotus, with a face like a lotus and feet like a crimson lotus.

With boundless splendour like innumerable cupids, he is as beautiful as a new blue cloud . I bow to that groom of Janaka’s daughter, who is like a lustrous white lightning in his yellow garments.

I bow to the Sun-like friend of the wretched, destroyer of the demons dynasties. Son of the Raghu dynasty, root of joy, gladdens the Kosalas, son of Dasharatha.

Beautiful with a crown on his head, earrings, and mark on his forehead and limbs generously decorated. With long hands to his knees, holding a bow and arrow, winner of the battle with khara and dhUshaNa.

Thus says Tulsidas “He who pleases the minds of Shankara and Adisesha, who has contempt for the wicked things like desire, please dwell in the lotus of my heart”

Meaning in Tamil

கருணைமிகு ராமச்சந்திரனை போற்றிடு மனமே

கடுமை கொள் பிறவிச்சுழல் பயம் அகற்றிடுவனே

புதுமலர்கமல நயன வதன கர செங்கமல பாதமுடை….கருணைமிகு

எண்ணளவிலா எழில்புது நீலமேக வடிவம் தூய வெண்

மின்னலென மஞ்சள் பட்டுடையணியில் உன் தோற்றம்

மன்னன் ஜனகனின் மகளைக் கரம் பிடித்த சுயம்வரனைக்….கருணைமிகு

எளியோரின் ஆதவனொப்ப தோழன்

திதி தானவ அசுர குல அழித்தோன்

ரகுகுல நந்தன் ஆனந்தமதின் மூலன்

கோசலை குலம் மகிழும் தசரத புத்திரன்….கருணைமிகு

பொன் மகுடமணி சிரம், செவிதனில் நிழல் இடு குண்டலம்,

முன் நெற்றிதனில் திலகம், அணிகலன்பூண் அங்கம், தாழ் கரம்

நாண் ஏற்று வில் அம்பு ஏந்தும், கரபூஷண அசுரகுலம் வெல்லும்….

கருணைமிகு

அடிமுடி காணோன் ஆதிசேஷன் மன மகிழ்விக்கும்

அழுக்காறு அவா இன்னாச்சொல் வெகுளி வெறுக்கும்

அலர் ஆம்பலாம் என் உள்ளக் கோவிலில் உறைவாய் என

அருள்மிகு ராமனிடம் அரும்பெரு துளசிதாசன் உரைத்தனன்…கருணைமிகு

Sanskrit Verses

श्री रामचन्द्र कृपालु भजुमन हरण भवभय दारुणं ।

नव कञ्ज लोचन कञ्ज मुख कर कञ्ज पद कञ्जारुणं ॥१॥

कन्दर्प अगणित अमित छवि नव नील नीरद सुन्दरं ।

पटपीत मानहुँ तडित रुचि शुचि नौमि जनक सुतावरं ॥२॥

भजु दीनबन्धु दिनेश दानव दैत्य वंश निकन्दनं ।

रघुनन्द आनन्द कन्द कोसल चन्द दशरथ नन्दनं ॥३॥

सिर मुकुट कुंडल तिलक चारु उदार अङ्ग विभूषणं ।

आजानु भुज शर चाप धर संग्राम जित खरदूषणं ॥४॥

इति वदति तुलसीदास शंकर शेष मुनि मन रंजनं ।

मम हृदय कंज निवास कुरु कामादि खलदल गंजनं ॥५॥

English Transliteration

Śrīrāmacandra kr̥pālu bhajamana haraṇabhavabhayadāruṇaṁ.

Navakañjalocana kañjamukha karakañja padakañjāruṇaṁ. ।।1।।

Kandarpa agaṇita amita chavi navanīlanīradasundaraṁ.

Paṭapītamānahu taḍita ruciśuci naumijanakasutāvaraṁ. ।।2।।

Bhajadīnabandhu dinēśa dānavadaityavaṁśanikandanaṁ.

Raghunanda ānandakanda kośalachandra daśarathanandanaṁ. ।।3।।

Śiramukuṭakuṇḍala tilakacāru udāru’aṅgavibhūṣaṇaṁ.

Ājānubhuja śaracāpadhara saṅgrāmajitakharadūṣaṇaṁ. ।।4।।

Iti vadati tulasīdāsa śaṅkaraśeṣamunimanarañjanaṁ.

Mamahr̥dayakañjanivāsakuru kāmādikhaladalagañajanaṁ. ।।5।।

Meaning of the Sanskrit Words

श्री रामचन्द्र – Sri Ramachandra

कृपालु – kind/compassion

भजुमन – pray, oh mind

हरण – take away/remove

भवभय – fear of life

दारुणं ।- severity/harshness

नव – new/fresh

कञ्ज – lotus

लोचन – eyes

कञ्ज – lotus

मुख – face

कर – hands

कञ्ज – lotus

पद – feet

कञ्जारुणं – कञ्ज अरुण – lotus, reddish brown/crimson

कन्दर्प – cupid

अगणित – अ गणित – countless

अमित – immeasurable

छवि – beauty

नव – new

नील – dark blue

नीरद – cloud

सुन्दरं – beautiful

पटपीत – पट पीत – garment, yellow

मानहुँतडित – मानहु तडित – is like, lightning

रुचि – beauty/desire/taste

शुचि – pure/clean/white/bright

नौमि – bow/pay obeisance

जनक – King Janaka

सुतावरं – सुता वर – daughter, groom/husband

भजु – bow / salutations

दीनबन्धु – poor, friend

दिनेश – sun

दानव – demon

दैत्य – belonging tomdemon

वंश – clan/dynasty

निकन्दनं ।- destroy

रघुनन्द – son, raghu dynasty

आनन्द – delight / joy

कन्द – root

कोसल – koshalas (maternal root)

चन्द – gladden

दशरथ – Dasaratha son

नन्दनं ॥३॥

सिर – head

मुकुट – crown

कुंडल – ear rings

तिलक – mark on the forehead

चारु – handsome

उदार – generous

अङ्ग – limbs

विभूषणं ।- adorned

आजानु – long

भुज – hands

शर – arrow

चाप – bow

धर – hold

संग्राम – battle

जित – victor

खरदूषणं ॥४॥two demons khara and dhushana

इति – thus

वदति – said

तुलसीदास – துளசிதாஸ்

शंकर – Lord Siva

शेष मुनि – Adi Sesha

मन – mind

रंजनं – pleasing

मम – my

हृदय – heart

कंज – lotus

निवास कुरु – dwell/ reside

कामादि – desire etc

खलदल –

गंजनं ॥५॥- contempt